Bệnh hen ở gà là một trong những căn bệnh hô hấp phổ biến và gây thiệt hại kinh tế lớn trong chăn nuôi, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và sức khỏe của đàn gia cầm. Việc hiểu rõ nguyên nhân và nhận biết sớm các triệu chứng lâm sàng là chìa khóa để xử lý kịp thời, ngăn chặn sự lây lan trong chuồng. BLV Thắng Tài Dậu sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về căn bệnh này, từ nguyên nhân và phác đồ điều trị dứt điểm.
Dấu hiệu nhận biết sớm và các nguyên nhân gây ra bệnh hen ở gà
Phần này giúp người chăn nuôi nhận biết sớm các triệu chứng để có biện pháp can thiệp kịp thời, đồng thời xác định căn nguyên gây bệnh. Việc chẩn đoán đúng là bước đầu tiên để áp dụng phương pháp điều trị hiệu quả.
Triệu chứng lâm sàng khi gà mắc bệnh hen ở gà
Các dấu hiệu lâm sàng của bệnh hô hấp mãn tính (CRD) hoặc các bệnh khác gây hen rất rõ ràng, thường tập trung ở hệ hô hấp trên. Khi quan sát kỹ lưỡng, bạn sẽ thấy những thay đổi hành vi và sinh lý của gà.
Gà khò khè, khó thở là triệu chứng điển hình nhất, âm thanh thường nghe thấy rõ khi gà ngủ hoặc vận động mạnh. Gà thường xuyên chảy nước mũi trong hoặc dịch nhầy, buộc chúng phải lắc đầu để tống dịch tiết ra ngoài. Trường hợp nhiễm trùng nặng có thể gây sưng phù mặt (tích gà), làm mắt gà bị híp lại hoặc chảy nước mắt. Các hoạt động sống cơ bản như ăn, uống và đẻ trứng (nếu là gà mái) đều bị giảm sút nghiêm trọng.
Phân loại nguyên nhân gây bệnh hen ở gà
Bệnh hen ở gà không chỉ do một tác nhân duy nhất mà thường là sự kết hợp của nhiều yếu tố gây bệnh và điều kiện môi trường bất lợi. Việc phân loại nguyên nhân là bước quan trọng để đưa ra chiến lược điều trị tối ưu.
Có thể phân loại nguyên nhân thành ba nhóm chính. Nhóm nguyên nhân do vi khuẩn, chủ yếu là Mycoplasma gallisepticum (gây ra CRD), thường diễn biến dai dẳng và dễ tái phát. Nhóm do virus như Virus Viêm Phế Quản Truyền Nhiễm (IB), gây tổn thương nghiêm trọng cho đường hô hấp. Cuối cùng là nguyên nhân môi trường (khí Ammonia, chuồng trại lạnh, ẩm ướt) tạo điều kiện cho vi khuẩn và virus phát triển mạnh mẽ.
Xem thêm: GÀ BỊ CHẤN THƯƠNG ĐẦU | Sơ Cứu Khẩn Cấp Và Các Dấu Hiệu Nguy Hiểm
Mối liên hệ giữa chuồng trại và bệnh hen ở gà
Môi trường sống đóng vai trò then chốt trong việc khởi phát và làm nặng thêm tình trạng bệnh hen ở gà. Chuồng trại không đảm bảo vệ sinh là nơi trú ngụ lý tưởng của mầm bệnh.
Chuồng trại bẩn, ẩm ướt sẽ làm tăng nồng độ khí Ammonia trong không khí, gây kích ứng niêm mạc hô hấp của gà, tạo cơ hội cho vi khuẩn tấn công. Độ ẩm cao tạo điều kiện thuận lợi cho nấm mốc và vi khuẩn sinh sôi, đồng thời làm giảm sức đề kháng của gà. Để kiểm soát bệnh hen ở gà một cách hiệu quả nhất, cần phải áp dụng ngay phác đồ điều trị dứt điểm đã được kiểm chứng.
Phác đồ điều trị dứt điểm và hiệu quả bệnh hen ở gà
Phác đồ điều trị phải linh hoạt tùy thuộc vào nguyên nhân chính gây bệnh (vi khuẩn hay virus) và mức độ nặng nhẹ. Tuy nhiên, nguyên tắc chung là sử dụng thuốc đặc trị kết hợp với thuốc hỗ trợ.
- Kháng sinh đặc trị: Theo một số kinh nghiệm đá gà sử dụng các loại kháng sinh nhạy cảm với Mycoplasma như Tylosin, Enrofloxacin hoặc Doxycycline trong 5-7 ngày, trộn vào thức ăn hoặc nước uống.
- Hỗ trợ hô hấp: Dùng thuốc long đờm (Bromhexine) giúp làm lỏng dịch tiết và thuốc chống dị ứng (Chlorpheniramine) để giảm sưng, giúp gà dễ thở hơn.
- Tăng cường sức đề kháng: Bổ sung Vitamin A, D, E, B và điện giải liều cao để bù nước, tăng sức đề kháng và giúp gà phục hồi nhanh sau khi bị bệnh.
- Vệ sinh tại chỗ: Dùng nước muối sinh lý hoặc dung dịch sát trùng nhẹ nhỏ vào mắt, mũi gà hàng ngày để làm sạch dịch tiết, giảm tình trạng sưng mặt.
- Sưởi ấm: Đảm bảo gà được nuôi trong môi trường ấm áp, khô ráo, tránh gió lùa và nhiệt độ thay đổi đột ngột.
Các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát lâu dài bệnh hen ở gà
Phòng bệnh luôn là giải pháp tiết kiệm và hiệu quả nhất so với việc phải điều trị bệnh hen ở gà. Các biện pháp kiểm soát lâu dài cần được thực hiện một cách thường xuyên và nghiêm ngặt.
Xem thêm: Cách Vào Nghệ Cho Gà Đá | Bí Quyết Chăm Sóc Chiến Kê
Việc đầu tư vào công tác phòng ngừa sẽ bảo vệ đàn gà khỏi sự tấn công của mầm bệnh và duy trì năng suất chăn nuôi ổn định. Lịch tiêm phòng vắc xin đầy đủ là yếu tố không thể thiếu.
- Tiêm phòng vắc xin: Thực hiện tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin bắt buộc, đặc biệt là vắc xin phòng bệnh IB (Viêm phế quản truyền nhiễm) theo đúng lịch trình.
- Vệ sinh chuồng trại: Thường xuyên dọn dẹp phân gà, đảm bảo chất độn chuồng khô ráo, thông thoáng, và phun sát trùng định kỳ 1-2 lần/tuần.
- Kiểm soát mật độ: Nuôi gà với mật độ vừa phải, tránh quá đông đúc làm tăng độ ẩm và nồng độ khí Ammonia trong chuồng.
- Kiểm soát môi trường: Đảm bảo nhiệt độ chuồng nuôi ổn định, tránh gió lùa trực tiếp; lắp đặt quạt thông gió nếu cần thiết để giảm khí độc.
Lời kết
Bệnh hen ở gà là căn bệnh phức tạp, nhưng hoàn toàn có thể được kiểm soát và điều trị dứt điểm nếu được phát hiện sớm và áp dụng phác đồ chuẩn. Từ việc nhận diện triệu chứng, xác định nguyên nhân đến việc thực hiện nghiêm túc các biện pháp phòng ngừa là chìa khóa thành công. BLV Thắng Tài Dậu chúc quý vị chăn nuôi hiệu quả và có một đàn gà khỏe mạnh!
